หน้าหนังสือทั้งหมด

สัทธาและวิริยินทรีย์ในพระพุทธศาสนา
164
สัทธาและวิริยินทรีย์ในพระพุทธศาสนา
สัทธา ความเชื่อ ความเลื่อมใสในคุณของพระรัตนตรัย จำแนกออกเป็น 7 คือ 1. ปสาทสัทธา ความเชื่อความเลื่อมใสตามปกติของบุคคลทั่วไป เช่น เชื่อต่อ พระปัญญาการตรัสรู้ของพระสัมมาสัมพุทธเจ้า เชื่อทาน ศีล ภาวนา 2.
บทความนี้นำเสนอการจำแนกสัทธาเป็น 7 ประเภท โดยเริ่มจากปสาทสัทธาสู่โวสสัชชนสัทธา ซึ่งสะท้อนถึงระดับความเชื่อที่ลึกซึ้งในพระรัตนตรัย อีกทั้งเชื่อมโยงถึงวิริยินทรีย์ที่เป็นความพยายามและความขยันในการปฏิบัต
วิริยะและลักษณะของความเพียรในธรรมะ
165
วิริยะและลักษณะของความเพียรในธรรมะ
วิริยะ มีลักษณะคือ เครื่องหมายเป็นต้นอย่างนี้คือ 1. อุตสาหลักขณ์ วิริยคือความเพียรนั้น มีความอุตสาหะเป็นเครื่องหมาย ได้แก่ มีความขยันเป็นที่สุด ทำอะไรตั้งใจทำจริงๆ ไม่อ้างเลศ ไม่แก้ตัว ไม่เป็นไปตามอำน
บทความนี้กล่าวถึงลักษณะของวิริยะซึ่งเป็นความเพียรในธรรมะ โดยแบ่งออกเป็นสี่ลักษณะ ได้แก่ อุตสาหลักขณ์ ซึ่งหมายถึงความขยันตั้งใจทำ, สหชาตานํ ซึ่งสนับสนุนคุณธรรมที่เกิดร่วมกัน, อส์สีทนปจฺจุปฏฺฐานํ ที่ไม่
สัมมาวายาโม และ สตินทรีย์
167
สัมมาวายาโม และ สตินทรีย์
16. สัมมาวายาโม เพียรชอบ ได้แก่ ความเพียรที่ประกอบด้วยองค์คุณ 11 ประการ คือ 1. ปคคาห์ ประคองจิตไว้กับรูปนาม พระไตรลักษณ์ มรรคผล 2. ปหาน ละ โลภะ โทสะ โมหะ โดยตทั้งคปหาน วิกขัมภนปหาน และสมุจ เฉทปหาน 3.
บทความนี้พูดถึงสัมมาวายาโมซึ่งประกอบด้วยความเพียร 11 ประการ และอธิบายเกี่ยวกับสตินทรีย์ที่เป็นองค์ประกอบสำคัญในการปฏิบัติธรรม โดยรวมถึงการประคองจิตละกิเลสเพื่อเข้าถึงพระนิพพาน และการระลึกชอบในขณะปฏิบั
การเจริญสมาธิและวิปัสสนา
168
การเจริญสมาธิและวิปัสสนา
1. อาตาปี มีความเพียรเจริญวิปัสสนากัมมัฏฐานจนสามารถเผากิเลสให้ร้อนและ ให้ไหม้ได้ คือ ให้หมดสิ้นไปจากขันธสันดาน 2. สัมปชาโน มีสัมปชัญญะ คือ กำหนดรู้รูปนามอยู่ทุก ๆ ขณะ 3. สติมา มีสติระลึกอยู่กับกาย เวท
เนื้อหาพูดถึงการพัฒนาจิตโดยการฝึกสมาธิและวิปัสสนา โดยเน้นที่การลดกิเลสและความฟุ้งซ่าน หัวข้อหลักประกอบด้วยหลักการของสมาธิและอุบายต่างๆ ที่ช่วยในการทำให้จิตสงบ ผลของการฝึกสมาธิที่ถูกต้องนำไปสู่มรรคญาณ
สัมมาทิฏฐิและวิปัสสนาในพระพุทธศาสนา
169
สัมมาทิฏฐิและวิปัสสนาในพระพุทธศาสนา
10. สจจาภิสมย ได้ตรัสรู้อริยสัจ 4 11. • ปติฏฺฐาปน ยังใจให้เข้าถึงพระนิพพาน 19. ปัญญินทรีย์ มีหน้าที่คือ กิริยาที่รู้ชัด ความวิจัย ความเลือกสรร ฯลฯ ความไม่หลง ความวิจัยธรรม สัมมาทิฏฐิ ได้แก่ ปัญญาเจตสิ
เนื้อหาเกี่ยวกับสัมมาทิฏฐิ 6 ประการในพระพุทธศาสนา ซึ่งเป็นหลักการสำคัญในการช่วยให้ปัญญาและการเข้าใจในธรรมชาติของการกระทำและผลรวมทั้งทำให้สามารถเข้าถึงความธรรมรู้แจ้งในพระนิพพาน โดยแต่ละประเภทมีรายละเอ
หน้า6
1
ภาค คาถาธรรมบท
คาถาธรรมบท ภาค ๑-๔
2
คาถาธรรมบท ภาค ๑-๔
คาถาธรรมบท ภาค ๑-๔ s คํานํา พุทธพจน์เป็นสิ่งที่มีค่ามาก แม้เพียงข้อเดียว เมื่อใครก็ตามน่า ไปปฏิบัติให้สม่ำเสมอแล้ว ย่อมจะทำให้ผู้นั้นพ้นภัยและได้ที่พึ่งอัน เกษม หนังสือคาถาธรรมบทเล่มนี้ เป็นบทสรุปคำสอ
คาถาธรรมบทเล่มนี้เป็นการรวบรวมคำสอนของพระสัมมาสัมพุทธเจ้า ซึ่งมีคุณค่าสำหรับผู้ที่ปฏิบัติธรรม การอ่านธรรมะเป็นประจำจะเสริมสร้างคุณค่าชีวิตและนำมาซึ่งความสุขและการพัฒนาจิตใจ คำสอนแต่ละบทจะช่วยให้ผู้อ่า
ยมกวรรควรรณนา: การศึกษาเรื่องราวทางธรรม
8
ยมกวรรควรรณนา: การศึกษาเรื่องราวทางธรรม
ศาลาธรรมบท ภาค ๑-๘ (๔) ๑. ยมกวรรควรรณนา ๑. เรื่องพระจักขุปาลเถระ [9] มโนปุพฺพงฺคมา ธมฺมา มนสา เจ ปทุฏฺเฐน ตโต นํ ทุกฺขมเนวติ มโนเสฎฐา มโนมยา ภาสติ วา กโรติ วา จกฺก๋ว วหโต ปท. “ธรรมทั้งหลาย มีใจเป็นหัว
บทความนี้พูดถึงยมกวรรคซึ่งเน้นความสำคัญของใจในการกระทำ ทุกสิ่งเกิดจากความคิด โดยเฉพาะเมื่อบุคคลมีใจร้าย จะนำมาซึ่งทุกข์ และตราบใดที่ยังมีใจที่ดีอยู่ การทำความดีและปฏิบัติธรรมเป็นสิ่งที่ควรทำอย่างสม่ำเ
คาถาธรรมบท ภาค ๑-๔
9
คาถาธรรมบท ภาค ๑-๔
คาถาธรรมบท ภาค ๑-๔ (๙) ปฏิกฺขิตฺโต ติกิจฉาย เวชฺเชนาสิ วิวชฺชิโต นิยโต มจจุราชสฺส, กี ปาลิต ปมชฺชสีติ “ท่านปาลิตะ ท่านถูกหมอเขาบอกเลิกจากการรักษาทิ้งเสียแล้ว เที่ยงต่อมัจจุราช ไฉนจึงยังประมาทอยู่เล่า
ในคาถาธรรมบทนี้มีการเล่าถึงการเตือนใจเกี่ยวกับชีวิตและความตาย โดยเฉพาะการไม่ประมาทเมื่อเผชิญกับความตาย มหาปาลิตะกล่าวถึงการรับรู้ความจริงของสภาพชีวิตและการมีสติในการเผชิญกับปัญหา. เนื้อหายังบ่งบอกถึงก
ศาลาธรรมบท ภาค ๑-๘
10
ศาลาธรรมบท ภาค ๑-๘
ศาลาธรรมบท ภาค ๑-๘ (๑๐) สหสสเนตโต เทวินโท เทวรชุชสิริธโร ตขเณน อาคนฺตฺวา, จกขุปาล อุปาคมิ. ท้าวสหัสเนตร ผู้เป็นเจ้าแห่งเทวดา ทรงสิริของเทวราช เสด็จ มาโดยขณะนั้นแล้ว เข้าไปใกล้พระจักขุปาลเถระแล้ว สหสสเ
ในบทนี้พูดถึงท้าวสหัสเนตร ผู้เป็นเจ้าของเทวดาที่มาใกล้พระจักขุปาลเถระ โดยชี้ให้เห็นถึงความสำคัญของการกระทำในทางธรรมและอธรรม และผลที่ตามมาจากการกระทำเหล่านั้น โดยธรรมจะนำไปสู่นรก อธรรมจะนำไปสู่สุคติ ข้
คาถาธรรมบท ภาค ๑-๘
14
คาถาธรรมบท ภาค ๑-๘
คาถาธรรมบท ภาค ๑-๘ ต๋ เว ปสนฺติ มาโร อสุภานุปสฺส วิหรนต์ โภชนมหิ จ มตฺตญฺญ่ (๑๔) วาโต รุกฺข์ว ทุพพล. อินทริเยสุ สุสํวุฒิ สทฺธ์ อารทธวีริย์ ต๋ เว น ป หติ มาโร วาโต เสล์ว ปพฺพต ผู้ตามเห็นอารมณ์ว่างาม ไม
คาถาธรรมบทเป็นพระธรรมเทศนาที่สอนเกี่ยวกับการควบคุมอินทรีย์และการรักษาศีลเพื่อไม่ให้มารรังควานเรา ถือเป็นหลักธรรมที่สำคัญที่ช่วยนำไปสู่การพัฒนาจิตใจและการเข้าถึงความสงบในชีวิต โดยเปรียบเทียบกับต้นไม้ที
ศาลาธรรมบท ภาค ๑-๘
16
ศาลาธรรมบท ภาค ๑-๘
ศาลาธรรมบท ภาค ๑-๘ ธมฺโม ทเว รกฺขติ ธมฺมจารี (๑๖) ธมฺโม สุจิณฺโณ สุขมาวหาติ เอสานิส์โส ธมฺเม สุจิณฺโณ น ทุคคติ คฉติ ธมฺมจารีติ ธรรมแล ย่อมรักษาผู้มีปกติประพฤติธรรม ธรรมที่ประพฤติดีแล้ว ย่อมนำสุขมาให้
ในเนื้อหานี้กล่าวถึงความสำคัญของการประพฤติธรรมและผลกระทบที่เกิดขึ้นจากการทำดี ทั้งยังเน้นถึงการรู้สาระและอสาระในชีวิต การประพฤติธรรมช่วยให้ผู้ปฏิบัติมีความสุขและไม่ตกไปในทุคติ และได้ยกตัวอย่างเรื่องรา
ศาลาธรรมบท ภาค ๑-๘
18
ศาลาธรรมบท ภาค ๑-๘
ศาลาธรรมบท ภาค ๑-๘ (๑๘) จตุปฺปที่ สงฺขมุข ภริย์ เต อานยิสสามิ, นารี สพฺพงฺคโสภินิ เอวํ ชานาห์ คทรภาติ เราจักน่านางลาสาว มีเท้า ๔ มีหน้าดุจสังข์มีสรรพางค์กายงาม มาเป็นภรรยาเจ้า, แน่ะลาเจ้าจงรู้อย่างนี้
เนื้อหาในศาลาธรรมบทึกแสดงถึงจตุปฺปที่ สงฺขมุข ที่มีความหมายเกี่ยวกับภรรยาที่มีลักษณะสวยงาม และการสำแดงเรื่องสภาวะของผู้ทำบาปที่ต้องเผชิญกับความเศร้าโศกในชีวิต อาทิเช่น ความเร่าร้อนในอเวจีที่แผ่ไปทั่วแ
คาถาธรรมบท ภาค ๑-๘
22
คาถาธรรมบท ภาค ๑-๘
คาถาธรรมบท ภาค ๑-๘ (๒๒) ผู้มีบุญอันทำไว้แล้ว ย่อมเพลิดเพลินในโลกนี้, ละไปแล้ว ย่อม เพลิดเพลิน เขาย่อมเพลิดเพลินในโลกทั้งสอง เขาย่อมเพลิดเพลินว่า “เราทำบุญไว้แล้ว” ไปสู่สุคติ ย่อมเพลิดเพลินยิ่งขึ้น ๑๔.
คาถาธรรมบทในภาค ๑-๘ กล่าวถึงผู้ที่มีบุญและการทำบุญที่ส่งผลต่อความเพลิดเพลินในโลกนี้และโลกหน้า การปฏิบัติตามพระพุทธพจน์ที่มีประโยชน์ ทั้งนี้ผู้ที่กล่าวพระพุทธพจน์แม้เพียงน้อย แต่มีการประพฤติดี ก็สามารถ
หน้า15
23
ภาค ต คาถาธรรมบท
คาถาธรรมบท ภาค ๑-๔
25
คาถาธรรมบท ภาค ๑-๔
คาถาธรรมบท ภาค ๑-๔ (๒๕) ความฟุ้งซ่านแห่งจิต, ความขัดข้องแต่พระราชา, ความกล่าวต่อย่าง ทารุณ, ความเสื่อมรอบแห่งหมู่ญาติ, ความย่อยยับแห่งโภคะ, อีก ประการหนึ่ง ไฟป่าย่อมไหม้เรือนของผู้นั้น เพราะความแตกแห่
คาถาธรรมบทนี้พูดถึงสภาพจิตและความรู้สึกต่างๆ ที่เกิดขึ้นในชีวิต โดยเฉพาะการฟุ้งซ่านของจิตใจและความรักที่เกิดจากการเชื่อมโยงกันในอดีตและปัจจุบัน คาถายังสอนให้เห็นถึงไฟของความทุกข์และความเสื่อมเสียที่เก
คาถาธรรมบท ภาค ๑-๘
26
คาถาธรรมบท ภาค ๑-๘
คาถาธรรมบท ภาค ๑-๘ (๒๖) รตฺตสฺส หิ อุกกุฏิ ปท์ ภเว, ทุฏฐสส โหติ สหสานปีฟิต, มู ทสฺส โหติ อวกฑุฒิต ปท วิวฏจฉทสฺส อิทมีทิสํ ปทนฺติ ก็คนเจ้าราคะ พึงมีรอยเท้ากระหย่ง (เว้ากลาง), คนเจ้าโทสะ ย่อม มีรอยเท้าอ
คาถาธรรมบทนี้เป็นการสอนเกี่ยวกับพฤติกรรมและผลของกิเลส เช่น ราคะ โทสะ และโมหะ ที่ส่งผลต่อความเป็นมนุษย์และการกระทำในชีวิตประจำวัน การเจริญปัญญาและศึกษาธรรมนี้ จะช่วยให้ผู้อ่านเข้าใจในตัวเองและส่งผลต่อก
ศาลาธรรมบท ภาค ๑-๘
28
ศาลาธรรมบท ภาค ๑-๘
ศาลาธรรมบท ภาค ๑-๘ (๒๘) เอส ภิยโย ปมุยหามิ สพฺพา มุนฺหนฺติ เม ทิสา, สามาวติ ม์ ตายสฺสุ ตัวญฺจ เม สรณ์ ภวาติ เรานี้เลือนหลงยิ่งขึ้น, ทิศทั้งปวงย่อมมืดตื้อแก่เรา, สามาวดีเอ๋ย เจ้าจงต้านทานเราไว้ และเจ้า
บทความนี้เน้นถึงความสำคัญของการไม่ประมาทซึ่งนำไปสู่อมตะและการหลุดพ้นจากความมืดมัวของโมหะ โดยแสดงให้เห็นว่าความไม่ประมาทและการเข้าใจในธรรมช่วยให้บัณฑิตบรรลุถึงนิพพานและหลุดพ้นจากความทุกข์ที่เกิดจากการป
คาถาธรรมบท ภาค ๑-๘
30
คาถาธรรมบท ภาค ๑-๘
คาถาธรรมบท ภาค ๑-๘ (๓๐) ราคะ ชื่อว่าธุลี, แต่เรณู (ละออง) ท่านหาเรียกว่า (ธุลี) ไม่: คำว่า “ธุลี” นั่นเป็นชื่อของราคะ, ภิกษุเหล่านั้น ละธุลีนั่นได้ขาดแล้วอยู่ใน ศาสนาของพระพุทธเจ้าผู้ปราศจากธุลี (คาถา
คาถาธรรมบทนี้เน้นความสำคัญของการละราคะที่เรียกว่า 'ธุลี' และการดำรงอยู่ในศาสนาของพระพุทธเจ้า ผู้มีปัญญาเหล่านั้นสามารถรู้แจ้งในการกระทำและอยู่บนหนทางแห่งการปฏิบัติธรรม โดยอ้างถึงการใช้ทุนทรัพย์ในการสร
คาถาธรรมบท ภาค ๑-๘
32
คาถาธรรมบท ภาค ๑-๘
คาถาธรรมบท ภาค ๑-๘ (๓๒) 5. เรื่องภิกษุ ๒ สหาย [๒๐] อปปมตโต ปม เตสุ สุตฺเตสุ พหุชาคโร อพล สํว สีฆสุโส หิตวา ยาติ สุเมธโส ผู้มีปัญญาดี เมื่อชนทั้งหลายประมาทแล้วไม่ประมาท, เมื่อชนทั้ง หลายหลับแล้ว ตื่นอย
คาถาธรรมบทนี้กล่าวถึงความสำคัญของการไม่ประมาท และความเป็นผู้มีปัญญา ผู้ที่ไม่ประมาทจะถูกยกย่องในสังคม อีกทั้งยังยกตัวอย่างการประพฤติที่ถูกต้องต่อผู้มีอำนาจและการใช้วาจาที่สุภาพในการสื่อสาร ซึ่งนำไปสู่